Koleje Wąskotorowe w liczbach

Urząd Transportu Kolejowego opracował dokument w którym zestawił ze sobą wszystkie jeszcze działające w Polsce kolejki operujące na wąskim torze. Śląskie wąskotorówki w rankingu przewiezionych pasażerów w 2018 roku znalazły się na 6 i 13 pozycji.


Tradycje kolei wąskotorowej w Polsce sięgają XIX wieku. Przez długi czas koleje te odgrywały ważną rolę uzupełniającą dla rozbudowywanej kolei normalnotorowej. Często powstawały tam, gdzie rozwijał się przemysł spożywczy (np. młyny, cukrownie czy gorzelnie) czy tam, gdzie pozyskiwano drewno z lasów. Głównymi zaletami takiej infrastruktury są stosunkowo niskie koszty budowy oraz eksploatacji. Mogły zatem powstawać tam, gdzie budowa kolei normalnotorowej była nieopłacalna.

Obecnie koleje wąskotorowe wykorzystywane są jako atrakcja turystyczna oraz stanowią dziedzictwo kultury narodowej, zapewniające podróż wyjątkowym, zabytkowym taborem w miejscach o szczególnych walorach przyrodniczych oraz historycznych. Ich znaczenie w krajobrazie turystycznym Polski potwierdzają dane statystyczne.

Spośród wszystkich 23 działających kolejek w Polsce, na Górnym Śląsku operują dwie wąskotorówki. Górnośląskie Koleje Wąskotorowe i Kolej Wąskotorowa w Rudach. Obie korzystają z sieci Górnośląskiej Kolei Wąskotorowej, która sięgała od Mysłowic przez Katowice, Chorzów, Zabrze, Gliwice do Tarnowskich Gór, Miasteczka Śląskiego i Raciborza.

W zestawieniu Urzędu Transportu Kolejowego najwięcej pasażerów przewiozła Bieszczadzka Kolejka Leśna (154,7 tys. pasażerów), a najdłuższą siecią dysponuje Przeworska Kolej Wąskotorowa (46,2 km).

Kolej Wąskotorowa w Rudach

Kolej Wąskotorowa w Rudach znajdująca się na terenie województwa śląskiego w pobliżu Raciborza to zaledwie część olbrzymiej sieci kolejowej dawnej Górnośląskiej Kolei Wąskotorowej, służącej przewozom pasażerskim oraz towarowym. Operatorem funkcjonującej dotychczas infrastruktury kolejowej jest Zabytkowa Stacja Kolejki Wąskotorowej w Rudach.

Przewozy turystyczne w ramach Kolei Wąskotorowej w Rudach realizowane są przez cały rok w relacji Stanica – Ruda – Paproć (6 km). Linia stanowi jeden z obiektów należących do Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Operator jest zaangażowany w wydarzenie „Industriada” organizowane przez Wydział Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

Kolej na obszarze Rud pojawiła się w 1899 r., gdy doprowadzono tu linię wąskotorową z Gliwic o długości 23,51 km. W kolejnych latach linię rozbudowano w kierunku Raciborza oraz zlokalizowanych tam zakładów Siemens Planiawerke Aktiengesellschaft fur Kohlenfabrikate.

Kolej wąskotorowa pomiędzy Gliwicami a Raciborzem obsługiwała 10 miejscowości pozbawionych uprzednio sprawnej komunikacji. W 1954 r. przewieziono nią 1 834 400 pasażerów. Dla porównania w 1991 r. (ostatnim regularnego funkcjonowania przewozów) z usług tej kolei skorzystało zaledwie 90 292 osób. 1 marca 1993 r. linia kolejowa Gliwice – Racibórz Markowice została wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków i jest chroniona prawem.

Długość eksploatowanych linii kolejowych – 6 km
Liczba Pasażerów w 2018 r. – 39,9 tys. (6 pozycja)

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe

Górnośląskie Koleje Wąskotorowe stanowiły o sile transportu szynowego w obliczu regionalnych wyzwań dotyczących wymiany surowców oraz półproduktów pomiędzy zakładami przemysłowymi Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Operatorem infrastruktury jest Stowarzyszenie Górnośląskich Kolei Wąskotorowych.

Stowarzyszenie prowadzi rozkładowy ruch pociągów na odcinku Bytom – Tarnowskie Góry – Miasteczko Śląskie (21 km). Linia należy do Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego. Operator jest od wielu lat zaangażowany w wydarzenie „Industriada” organizowane przez Wydział Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

W 1950 r. linie kolei wąskotorowych znajdujących się w obszarze oddziaływania Górnośląskich Kolei Wąskotorowych osiągnęły długość 233,5 km. W 1955 r. wielkość przewozów towarowych na ówczesnej sieci GKW wyniosła 6 022 113 ton. Był to również okres, w którym kolej zatrudniała ponad 1,5 tysiąca osób.

Długość eksploatowanych linii kolejowych – 21,0 km
Liczba Pasażerów w 2018 r. – 15,1 tys. (13 pozycja)

One comment

  1. Teraz kiedy jest polaczenie z przystankiem Stodoly , marzy nam sie polaczenie do Gliwic I Raciborza🚂🚃🚃🚃!!

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *